Migreny napięciowe a układ nerwowy — testy, które możesz zrobić sam

Czego dowiesz się z tego artykułu:

Jak mięśnie karku i punkty spustowe łączą się z bólem głowy
Prosty test samobadania, który możesz wykonać w domu
Czym różni się ból głowy pochodzenia szyjnego od migreny
Co pokazują badania nad terapią manualną w tym obszarze
Kiedy ból głowy wymaga pilnej konsultacji lekarskiej

Jak mięśnie karku łączą się z bólem głowy

Mięśnie górnej części karku (zwłaszcza mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy i górna część czworobocznego) unerwione są przez te same struktury nerwowe w pniu mózgu i górnym odcinku szyjnym, które odbierają sygnały bólowe z okolic głowy — to miejsce nazywane jest kompleksem trójdzielno-szyjnym i tłumaczy, dlaczego napięcie w karku może być odczuwane jako ból głowy.

To nie oznacza, że każdy ból głowy pochodzi z karku — oznacza, że u części osób napięte punkty spustowe w mięśniach szyi są realnym, możliwym do zidentyfikowania źródłem bólu głowy, nie tylko jego towarzyszącym objawem.

Prosty test samobadania

Delikatnie uciśnij opuszkami palców mięsień mostkowo-obojczykowo-sutkowy (biegnący ukośnie po bokach szyi, od ucha do obojczyka) oraz górną część mięśnia czworobocznego (od karku do barku). Jeśli natrafisz na wyraźnie bardziej bolesny, twardy punkt, którego ucisk odtwarza lub nasila znany Ci ból głowy — to sygnał, że warto przyjrzeć się tym mięśniom bliżej, najlepiej z fizjoterapeutą.

Ból głowy pochodzenia szyjnego a migrena — różnica

Ból głowy pochodzenia szyjnego (cervicogenic headache) zwykle zaczyna się jednostronnie, od karku, i promieniuje ku przodowi głowy, często nasilając się przy określonych ruchach lub pozycjach szyi. Migrena ma zwykle inny charakter — pulsujący, częściej obustronny lub zmieniający stronę, powiązany z nadwrażliwością na światło i dźwięk, nudnościami. Badania pokazują też, że u pacjentów z migreną i bólem głowy typu napięciowego próg bólowy w mięśniach karku bywa obniżony podobnie jak przy bólu szyjnopochodnym — więc same punkty spustowe w karku mogą współistnieć i nasilać objawy nawet przy migrenie, nie tylko ją “zastępować”.

Co pokazują badania nad terapią manualną

Badanie z randomizacją nad terapią manualną punktów spustowych w mięśniu mostkowo-obojczykowo-sutkowym u pacjentów z bólem głowy pochodzenia szyjnego wykazało istotnie większą redukcję bólu głowy i szyi w grupie otrzymującej rzeczywistą terapię w porównaniu z grupą pozorowaną, wraz z poprawą siły głębokich zginaczy szyi i zakresu ruchu. To wstępne, ale zachęcające dowody na to, że praca nad konkretnymi punktami spustowymi w karku może realnie zmniejszać ból głowy u części pacjentów.

Kiedy ból głowy wymaga pilnej konsultacji

Skonsultuj się z lekarzem natychmiast, jeśli ból głowy jest “najgorszy w życiu”, pojawił się nagle jak “grom z jasnego nieba”, towarzyszy mu gorączka, sztywność karku uniemożliwiająca dotknięcie brodą klatki piersiowej, zaburzenia widzenia, mowy lub osłabienie kończyny — to objawy wymagające pilnej diagnostyki, nie terapii manualnej.

Podsumowanie

Napięte punkty spustowe w mięśniach karku to realny, badawczo udokumentowany współczynnik części bólów głowy, w tym migren — proste samobadanie pomaga zorientować się, czy warto skierować uwagę (i terapeutę) właśnie w tę stronę.

Artykuł oparto na źródłach naukowych i badaniach.

Źródła naukowe

Manual treatment for cervicogenic headache and active trigger point in the sternocleidomastoid muscle: a pilot randomized clinical trial. PubMed. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23845200/
Bovim, G. (1992). Cervicogenic headache, migraine, and tension-type headache. Pressure-pain threshold measurements. Pain, 51(2), 169–173.